Manastir Tronoša – svedok srpske borbe, pismenosti i duhovnosti

Manastir Tronoša nalazi se u blizini Loznice, u podnožju planine Cer, nedaleko od sela Korenita. Prema predanju, podigli su ga kralj Dragutin i njegova supruga Katarina u 14. veku, mada se u istorijskim izvorima prvi put pominje u 16. veku. Posvećen je Vavedenju Presvete Bogorodice.

Tronoša je vekovima bila duhovni i prosvetni centar ovog dela Srbije. U njoj je radila jedna od najpoznatijih prepisivačkih škola u doba turske vladavine, kada je očuvanje knjige značilo očuvanje identiteta. Najpoznatiji pisar manastira bio je Jerotej Račanin, čije su knjige danas kulturno blago.

Ovaj manastir ima posebno mesto u sećanju naroda i zbog toga što se u njegovoj porti nalazi česma izgrađena 1804. godine na mestu gde su se po predanju sastali Karađorđe i vođe ustanka pred Cersku bitku. Manastir je više puta rušen – u turskim pohodima, u Drugom svetskom ratu, ali je uvek obnavljan. Današnja crkva podignuta je 1834. godine u moravskom stilu.

Tronoša je i danas živi manastir, u kome se okupljaju vernici i poštovaoci srpske istorije, a mesto nosi snažan simbol srpskog duhovnog i patriotskog identiteta.